19 september 2018

Prinsjesdag 2018: Nederland ICT mist onderbouwing voor digitale ambities kabinet

De kabinetsambitie om van Nederland dé digitale koploper van Europa maken, vindt zijn weerslag niet in de Miljoenennota. Dat is onze belangrijkste conclusie na Prinsjesdag. “Er wordt wel geld uitgetrokken voor makkelijke maatregelen, zoals voorlichting, maar niet voor grote structurele aanpassingen om Nederland toekomstbestendig te maken,” zegt Lotte de Bruijn. “Juist nu we als land economisch sterk staan, moeten we werken aan het fundament voor de toekomst.”

Moderne arbeidsmarkt

In de troonrede wordt gesproken over de noodzaak van een moderne arbeidsmarkt. Maar de enorme impact die de digitale transformatie heeft op banen wordt niet genoemd. De komende jaren moet een groot deel van de beroepsbevolking omgeschoold worden om te kunnen voldoen aan de banen van de toekomst. De ICT-sector wordt wel genoemd als voorbeeld van een sector waar nu al grote krapte heerst, maar hoe die krapte aan ICT’ers in alle sectoren wordt aangepakt blijft onduidelijk.

Er wordt geen geld uitgetrokken om het opnemen van digitale geletterdheid in het curriculum te versnellen. Ook het probleem van de dreigende numerus fixus voor ICT-opleidingen wordt niet geadresseerd.

Het aantrekken van talenten uit het buitenland wordt juist moeilijker gemaakt, door het afschaffen van de fiscale 30%-regeling. Uit de Miljoenennota blijkt dat dit doorgaat, zonder overgangsregeling. Dit heeft grote effecten op bedrijven en hun huidige werknemers. Het is daarmee een grote smet op ons imago als vestigingsplaats voor het innovatieve bedrijfsleven.

Veiligheid

De enige referentie aan digitalisering in de troonrede gaat over digitale veiligheid. Er komt 30 miljoen om de veiligheid van de digitale infrastructuur te versterken. Waar dit geld aan wordt uitgegeven is nog onduidelijk.

Wel wordt er een half miljoen gereserveerd om de veiligheid van hard- en software te verbeteren. Ook hier is nog onbekend waar het bedrag aan wordt uitgegeven. De discussie over securitystandaarden vindt op dit moment in ieder geval op Europees niveau plaats. Het is positief dat er onder de vlag van het Digital Trust Centre één miljoen beschikbaar komt om het publiek voor te lichten over digitale veiligheid. Structurele oplossingen blijven echter achterwege.

Maatschappelijke uitdagingen

Tot slot valt het op dat de kansen van digitalisering in het aanpakken van grote maatschappelijke uitdagingen niet worden benoemd. Die komen in de digitaliseringsstrategie wel aan bod. De digitale transformatie kan bijvoorbeeld een grote rol spelen in het betaalbaar houden van de zorg. En digitale technologie speelt een sleutelrol in het behalen van de klimaatdoelstellingen.

Eventuele maatregelen die worden genomen om nieuwe oplossingen op deze thema’s te versnellen, zijn verstopt in losse, departementale begrotingen. Daardoor ontbreekt overzicht op de voortgang van de digitaliseringsstrategie vreest Nederland ICT. “Frankrijk investeert 1,5 miljard in kunstmatige intelligentie,” zegt De Bruijn, “Hoeveel Nederland investeert valt uit de Miljoenennota niet op te maken. Dat is problematisch. De grootste uitgave op digitaal gebied is voor het digitaliseren van de overheid zelf. Voor de digitalisering van de economie wordt geen budget gereserveerd.”