11 februari 2019

Debat Wet online kansspelen; een déjà vu

VERTROUWEN

Als ICT-sector hebben we niet zoveel te maken met de Wet online kansspelen. Maar wie het debat goed volgt, ziet al snel dat er aan steeds meer wetsvoorstellen aspecten zitten die raken aan de kern van onze digitaliserende maatschappij. We volgen dit dossier, omdat er ooit het onzalige idee leefde om buitenlandse websites te blokkeren. Een brede coalitie van belanghebbenden heeft in 2017 de Tweede Kamer weten te overtuigen dat blokkeren door de overheid een niet wenselijke ontwikkeling is.

Het amendement-Swinkels/Verhoeven heeft het belang van een vrij en open internet nogmaals onderstreept: ingrijpen in de kern van het internet is iets dat we niet moeten doen. Nu ligt de wet ter stemming voor in de Eerste Kamer en het stelt ons dan ook teleur dat Eerste Kamerleden Postma (PvdA), Bikker (CU) en Bijsterveld (CDA)in hun bijdrage in het debat toch weer voorsorteren op blokkeren als generieke handhavingsoplossing. Het is in strijd met de kern van het internet en bovendien geen gemeengoed zoals zij betogen.

De feiten: In Nederland worden websites niet door internettoegangsproviders geblokkeerd. Er is geen overheidsfilter. Er is geen zwarte lijst. Er is geen nationaal censuurinstituut. Dit geldt voor kinderporno, voor terroristisch propaganda- en voorlichtingsmateriaal, en dat geldt ook voor illegale kansspelen, zoals pokerwebsites.

Wat wordt er dan wel gedaan? Contentproviders hebben vanaf medio dit jaar hopelijk toegang tot een hash database om bekende kinderpornoplaatjes te verwijderen uit hun collectie. De contentprovider haalt dus het plaatje weg en het is niet de toegangsprovider die toegang tot de website blokkeert. Voor terroristisch propaganda- en voorlichtingsmateriaal is een regeling in de maak. Ook hier is het de contentprovider die wordt verplicht het materiaal te verwijderen. Wederom, ook hier geen rol voor de toegangsprovider. Ook geeft Minister Dekker in zijn antwoord aan dat er voor de Kansspel Autoriteit al voldoende instrumenten zijn om illegaal online aanbod aan te pakken.

In Nederland is maar één instantie, Stichting Brein, die ooit succesvol een blokkade van de website ‘thepiratebay.org’ heeft afgedwongen. Dit gebeurde bij de rechter. Alleen deze website wordt door de toegangsproviders geblokkeerd, en de meningen over het succes van de blokkade verschillen sterk. Er zijn immers makkelijke manieren om een blokkade te omzeilen. Zo kun je via een gratis of betaalde VPN-service met een niet-Nederlands IP-adres elke website bezoeken. In de Opera-browser komt een default VPN-mogelijkheid en Chrome en Firefox hebben meerdere VPN-plugins. Omzeilen van blokkeringen is dan ook een peulenschil.

Onderzoek van Telecompaper laat zien dat het ‘succes’ van de ‘The Pirate Bay’ blokkade vooral het succes van legaal aanbod is. Netflix, Amazon Prime en Videoland zijn voornamelijk verantwoordelijk voor de daling van de zoektocht naar illegale content.

De parallellen met de huidige discussie over legaal gokaanbod komen sterk overeen met de discussie over legaal aanbod van content van tien jaar terug. De conclusie is volgens ons hetzelfde: het creëren van legaal aanbod vermindert de vraag naar illegaal aanbod substantieel. Een blokkade is daarom niet alleen onwenselijk, maar ook onnodig.

Dit debat is dus een déjà vu van het debat over het blokkeren van illegale content. De conclusie is niet gewijzigd.